Oorzaken gehoorbeschadiging

Gehoorschade kan onomkeerbaar zijn, dus voorkomen is het beste. De oorzaak is helder: geluid dat boven de 80dB uitkomt, het geluidsniveau waarvan je blijvende gehoorschade kunt oplopen als je er lang en vaak aan wordt blootgesteld. Gelukkig kun je veel doen om gehoorschade op het werk te voorkomen.

Wat kun je doen tegen gehoorbeschadiging op het werk?

De regels voor blootstelling aan geluid op het werk staan in het Arbobesluit. In de risico-inventarisatie en -evaluatie (RI&E) van jouw organisatie vind je welke specifieke risico’s bij jullie spelen en welke maatregelen je als leidinggevende kunt nemen.

Hierbij is het de verantwoordelijkheid van de werkgever om de juiste beschermingsmiddelen beschikbaar te stellen zoals oorbeschermers en omkasting van lawaaiige machines. En die van de medewerker om deze daadwerkelijk te gebruiken. Je hebt als leidinggevende wel de plicht je medewerkers te vertellen hoe ze de middelen moeten gebruiken en om te (laten) controleren of ze dat ook (op de juiste manier) doen.

Gehoorschade helpen herkennen

Medewerkers kunnen natuurlijk ook buiten het werk gehoorschade oplopen, denk aan jongeren die concerten bezoeken zonder gehoorbescherming in of de hele dag met oortjes in of koptelefoon op naar harde muziek luisteren. Het is best lastig om gehoorverlies of gehoorschade te constateren. Hoe merk je zoiets? Een belangrijk signaal van gehoorschade is dat iemand stiltes in gesprekken niet goed meer kan onderscheiden. Maar ook dat iemand harder gaat praten, telefoneren gaat vermijden of de radio of tv harder zet. Ook komt het voor dat iemand soms fluit-, piep- of bromtonen hoort, die anderen niet waarnemen.

Goed om te weten: in deze beroepen komt gehoorschade vaker voor

Medewerkers die vaak te maken hebben met hard geluid zijn bijvoorbeeld hout- en metaalbewerkers, bouwvakkers, vrachtwagenchauffeurs, defensiepersoneel, politieagenten, boeren, diskjockeys en musici (leden van orkesten). Maar ook in omgevingen als zwembaden, gymnastiekzalen, recreatiecentra en kinderdagverblijven hebben medewerkers soms te maken met te lang, te vaak en te hard geluid.

Waarom gehoorschade een gevoelig onderwerp kan zijn

Een jong iemand die last heeft van gehoorverlies zal hier misschien niet snel zelf over beginnen uit schaamte. Gehoorproblemen worden toch gezien als een kwaal van oude mensen. De drempel om open te zijn over gehoorverlies en hier iets aan te doen, bijvoorbeeld door een gehoorapparaat aan laten meten, is groot. Een grote groep mensen wacht gemiddeld 7 (!) jaar voordat ze actie ondernemen en naar een huisarts of audicien stappen. De kans is groot dat ze er dus ook op het werk niet direct over zullen praten.

Wat zijn de signalen op werk die kunnen duiden op gehoorschade?

Gehoorschade of gehoorverlies heeft gevolgen op fysiek, mentaal en sociaal vlak en is dus ook van invloed op het werk. Zo gaan medewerkers met gehoorschade minder telefoneren, nemen ze een minder actieve rol aan in vergaderingen en andere bijeenkomsten en vermijden ze drukke sociale activiteiten zoals netwerkborrels.

Daarnaast kost het compenseren van gehoorverlies veel extra energie en concentratie, waardoor overbelasting op de loer ligt. Stressklachten komen dan ook relatief vaak voor bij deze groep. Door slecht horen kunnen daarnaast vaker misverstanden en zelfs conflicten ontstaan.

De invloed van gehoorschade op de inzetbaarheid

Door de vergrijzing en het opschuiven van de pensioengerechtigde leeftijd komen er relatief meer oudere medewerkers waarvan je wilt dat ze zo lang en zo gezond mogelijk kunnen doorwerken. Gehoorschade komt echter niet altijd als een van de risicofactoren naar voren, terwijl één op de vijf vijftigplussers hiermee te maken krijgt en een gehoorapparaat nodig heeft. Ook worden jaarlijks 30.000 jongeren slechthorend. Een grote, groeiende groep dus…

Stressgerelateerd verzuim is bij medewerkers met gehoorverlies of gehoorschade vijf keer hoger dan bij de groep goed horende medewerkers. En dan zijn er nog de risico’s die een verminderd gehoor met zich meebrengt. Medewerkers kunnen instructies of waarschuwingen niet goed verstaan of horen geen geluiden van naderende voertuigen of draaiende machines. Daarmee liggen fouten en ongelukken op de loer.

Wat je als leidinggevende kan doen om medewerkers met gehoorschade te ondersteunen

Geef je leiding aan medewerkers met gehoorschade? Volgens Wendelina Timmerman van Hooridee kun je met een aantal eenvoudige aanpassingen in het werk en op de werkvloer al veel bereiken. Zo maak je het werken voor medewerkers met gehoorschade, en voor hun collega’s, een stuk prettiger. Een paar voorbeelden:

  • Leg uit of laat je medewerker zelf vertellen wat de gehoorschade voor hem of haar inhoudt en waar deze knelpunten oplevert.
  • Spreek communicatieregels af met alle medewerkers uit je team. Uitgangspunt daarbij is dat degene met het minste gehoor alles moet kunnen volgen.
  • Zorg bij vergaderingen of werkoverleg dat degene die spreekt goed zichtbaar is voor de toehoorders en laat steeds één persoon tegelijk aan het woord.
  • Kies voor overleg een rustige plek zonder al teveel bijgeluiden, of een geluiddichte locatie.
  • Zorg voor een goed verlichte locatie, dit helpt om de gezichtsuitdrukking van de ander beter te kunnen zien.

Ook technische hulpmiddelen kunnen uitkomst bieden, denk aan hoorhulpmiddelen voor specifiek de werkvloer en speciale vergadersystemen.

Bekijk ook ons webinar over gehoor

Meer weten?

Op Hooridee.nl vind je e-books, richtlijnen en andere informatie over het omgaan met gehoorschade en het voorkomen ervan. Medewerkers kunnen hier ook een e-book vinden met tips voor communicatie bij gehoorschade en pointers waar ze op moeten letten bij het aanschaffen van een hoorapparaat.